دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

امنیت رمزارزها در فضای سایبر و چالش‌های پیش‌رو

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محدثه قوامی پور سرشکه 1
امیررضا محمودی 2
1 گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه ازاد اسلامی، لاهیجان، ایران
2 گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
10.22034/jclc.2025.2054441.1168
چکیده
در دهه‌های اخیر، گسترش سریع ارزهای دیجیتال به‌ویژه بیت‌کوین و اتریوم، به همراه توسعه فناوری بلاک‌چین، تحولاتی اساسی در نظام‌های مالی جهانی ایجاد کرده است. این تحولات هرچند فرصت‌های متعددی برای توسعه اقتصادی و ارتقای کارایی نظام‌های مالی فراهم آورده، اما در عین حال، چالش‌های امنیت سایبری پیچیده و نوظهوری را نیز به همراه داشته است. مسئله اصلی در مواجهه با ارزهای دیجیتال، شناسایی جامع چالش‌های امنیتی ناشی از ماهیت غیرمتمرکز و ناشناس بودن تراکنش‌ها و نیز بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناوری بلاک‌چین به‌عنوان ابزاری کارآمد برای تقویت امنیت سایبری است.

پژوهش حاضر با رویکرد نظری و به شیوه توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، به بررسی ابعاد مختلف این موضوع پرداخته است. هدف اصلی مقاله، شناسایی و تحلیل جرائم مالی و سایبری مرتبط با ارزهای دیجیتال، تبیین چالش‌های امنیتی ناشی از توسعه این فناوری، و بررسی فرصت‌های فناورانه برای مقابله با تهدیدات آن است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رمزارزها علاوه بر فراهم‌سازی بستر مناسب برای وقوع جرائمی نظیر پول‌شویی، تأمین مالی تروریسم، سرقت دارایی‌های دیجیتال، حملات فیشینگ و باج‌افزارها، فرصت‌های مهمی نیز برای ارتقای امنیت سایبری ارائه می‌کنند. به‌ویژه، فناوری بلاک‌چین با قابلیت ثبت غیرقابل تغییر تراکنش‌ها و ایجاد شبکه‌های غیرمتمرکز ایمن، ظرفیت بالایی در افزایش شفافیت و اعتماد کاربران دارد. همچنین، استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین برای تحلیل رفتارهای مشکوک در تراکنش‌های رمزارزی، راهکاری مؤثر برای پیشگیری از جرائم مالی دیجیتال به شمار می‌رود.

نتیجه کلی این پژوهش تأکید بر ضرورت تدوین استراتژی‌های جامع و بین‌رشته‌ای شامل ابعاد حقوقی، فناورانه و آموزشی برای حفاظت از اطلاعات شخصی و دارایی‌های دیجیتال کاربران و همچنین ایجاد بسترهای قانونی و فناورانه مناسب برای بهره‌برداری بهینه از فرصت‌های رمزارزها در راستای توسعه اقتصادی کشورها است. علاوه بر این، همکاری‌های بین‌المللی، استانداردسازی مقررات و سرمایه‌گذاری در تحقیقات نوین امنیت سایبری و فناوری بلاک‌چین از الزامات اساسی مدیریت این پدیده نوظهور محسوب می‌شود. در نهایت، تحقق امنیت پایدار در حوزه ارزهای دیجیتال مستلزم رویکردی جامع‌نگر و هم‌افزا میان دولت‌ها، پژوهشگران و فعالان صنعت فناوری اطلاعات است.
کلیدواژه‌ها
امنیت سایبری
ارزهای دیجیتال
جرائم
چالش‌ها
فضای مجازی

موضوعات

  1. ابوذری, مهرنوش . (1403). مقابله با بزهکاری در عصر هوش مصنوعی: پیش‌بینی به مثابه پیشگیری. دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی, 1(2), doi: 10.22034/jclc.2025.720961
  2. ارزانیان، نسترن ومظلوم رهنی، علیرضا، (1399)، مبانی فقهی حقوقی ارز دیجیتال با رویکرد سرمایه گذاری، فصلنامه مطالعات فقه اقتصادی، دوره 2، شماره1، 70-87.
  3. باغانی، الهه، (1399)، بررسی نحوه نظارت بر فناوری های نوین مالی فین تک و ارز دیجیتال، فصلنامه علمی پژوهشی دانش سرمایه گذاری، دوره 9، شماره 35، 153-168.
  4. بشارت نیا، فاطمه، رحیمی، علیرضا، ذوالفقاری، مهدی، (1390)، آشنایی با پول الکترونیکی، اولین همایش ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات، ابهر.
  5. بهره مند، حمید، عامری ثانی، امیرکیا، (1398)، چالش ها و راه کارهای جرم یابی پولشویی از طریق ارزهای رمزنگاری شده، فصلنامه کاراگاه، دوره12، شماره46، 55-73.
  6. پروین, خیراله و الهیاری فرد, علی . (1403). تنظیم‌گری دولت در حوزۀ مبارزه با پول‌شویی از طریق رمزارز: مطالعه تطبیقی نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران و ایتالیا. فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران, 54(3), 1549-1574. doi: 10.22059/jplsq.2023.357301.3290
  7. تقی زاده, مسلم و خردمندنیا, سهیلا . (1403). هوش مصنوعی مولد؛ چالش ها و الزامات توسعه و پیاده سازی. (19879). ماهنامه گزارش های کارشناسی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی, 32(4)
  8. خورسندی کوچصفهانی، زهرا، (1398)، ماهیت ارزهای دیجیتال و آثار مترتب بر آن در فقه امامیه، کارشناسی ارشد، فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه قران وحدیث، پردیس تهران
  9. رهبر، فرهاد، (1382) پولشویی و آثار و پیامد های آن، مجله تحقیقات اقتصادی، دوره 38، شماره 3، 33-55
  10. ریاضی مند، مهران، (1397)، بررسی ابعاد حقوقی ارزهای دیجیتال، انتشارات برتر اندیشان، تهران.
  11. عبادی لمر، صالح، (1399)، سرمایه گذاری در ارزهای دیجیتال و جایگاه ان در ایران، موسسه فرهنگی هنری دیباگران تهران، تهران.
  12. فضلی، حسن، چمندار، مهدی، زمردی منور، هادی، (1398)، بلاک چین و رمز ارزها، نشر ناقوس، تهران.
  13. قوامی پور سرشکه، محدثه، محمودی، امیررضا(1402)، تاثیر اسناد بین الملی بر کنترل جرائم کسب و کار ایران با رویکردی بر ارزهای دیجیتال، انتشارات جهان سیاست، تهران
  14. قوامی پور سرشکه, محدثه و محمودی, امیررضا . (1403). چارچوب حقوقی و تلاش‌های بین‌المللی در مبارزه با جرائم ارزهای دیجیتال: رویکرد اسناد بین المللی. دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی, 1(1), 288-314. doi: 10.22034/jclc.2024.718662
  15. کدخدایی, عباسعلی و نوروزپور, حسام . (1399). چالش ارزهای مجازی در مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم با تأکید بر اقدامات و توصیه‌های کارگروه ویژه اقدام مالی(FATF). مجله حقوقی بین المللی, 37(شماره 62 (بهار- تابستان)), 7-29. doi: 10.22066/cilamag.2019.101998.1647
  16. ماتسورا، جفری اچ، (1397)، بررسی اجمالی مقررات ارز دیجیتال و پیامدهای قانونی ان، ترجمه ی سعیدسیاه بیدی کرمانشاهی وحمیدرضاکناری زاده، پژوهشنامه حقوق فارس، دوره1، شماره 1، 149-167.
  17. مددی, مهدی و قماشی, سعید . (1400). جستاری در پول‌شویی از طریق ارزهای رمزنگاری شده. مطالعات حقوق کیفری و جرم شناسی, 51(2), 521-503. doi: 10.22059/jqclcs.2022.292559.1499
  18. میرغقوری، حبیب الله، صیادی، حسین، دهقانی زاده، نصرت، (1399)، مزایا و معایب ارزهای دیجیتالی با تاکید بر بیت کوین، همایش پژوهش های نوین در علوم و فناوری
  19. واحدزاده، سینا و ملک زاده، فهیمه، (1399)، جایگاه فقهی حقوقی ارزهای دیجیتال، نشر خرسندی، تهران.
  20. AML Watcher. (2024). Iran Approved Policies and Regulatory Frameworks for Crypto Industry. [دسترسی: https://amlwatcher.com/news/the-central-bank-of-iran-approves-policy-and-regulatory-framework-for-cryptocurrencies/]
  21. Crystal Intelligence. (2025). Crypto use in Iran: bypassing sanctions and regulations. [دسترسی: https://crystalintelligence.com/investigations/beyond-the-headlines-of-irans-crypto-usage/]
  22. Middle East Institute. (2022). Iran and cryptocurrency: Opportunities and obstacles for the regime. [دسترسی: https://www.mei.edu/publications/iran-and-cryptocurrency-opportunities-and-obstacles-regime]
  23. Miller, T., & Chen, Y. (2023). Penetration testing effectiveness in digital asset platforms. Security Testing Journal, 13(4), 278-293.
  24. TRM Labs. (2023). Iran's Crypto Economy. [دسترسی: https://www.trmlabs.com/resources/blog/iran-crypto-economy]
  25. Wilson, J., & Lee, M. (2023). Real-time monitoring systems in cryptocurrency exchanges. Digital Security Journal, 19(1), 78-93.
دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 03 شهریور 1404