دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

سیاست جنایی ایران در قبال اعتراضات اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
هدایت الله امیری ثابت 1
عادل ساریخانی 2
محمدعلی حاجی ده آبادی 3
1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری وجرم شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران
2 استاد حقوق کیفری وجرم شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران
3 دانشیار حقوق کیفری وجرم شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران
10.22034/jclc.2025.2050260.1146
چکیده
   امروزه تجمعات اعتراضی به عنوان یکی از جلوه های آزادی اجتماعات و به مثابه ابزاری برای ابراز مواضع اجتماعی وسیاسی یا بیان مطالبات وخواسته های تجمع کنندگان به رسمیت شناخته شده است که اِعمال آن نباید جز در حدود قانون محدود شود.اصل27قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز تشکیل این قبیل اجتماعات را مشروط به عدم حمل سلاح وعدم اخلال به مبانی اسلام پذیرفته است؛اما با توجه به ابعاد و پیامدهای این قبیل تجمعات و لزوم مدیریت آنها،سیاست جنایی ایران به عنوان نهادی تنظیم گرانه علاوه بر اینکه می تواند به صورت پیشینی ورود کرده و با ارائه ی چارچوبی مشخص،فرایندتجمعات اعتراضی را کنترل نماید،درصورت وقوع بحران و بروز ناآرامی ها وخشونت باید با رویکردی پسینی و اتخاذ تدابیرکیفری آنها را مدیریت کند.یافته های این پژوهش که به روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای انجام گرفته است نشان می دهد که فراهم نبودن بسترهای قانونی و نهادی جهت برگزاری تجمعات اعتراضی تا حدودی زمینه ی نارضایتی های عمومی و تبدیل شدن این اعتراضات به ناآرامی های گسترده را فراهم نموده است.عدم سیاست‌گذاری قانونی و نبودِ راهبرد مشخص کنترل و مهار پدیده­ی اعتراضات اجتماعی، سیاست جنایی تقنینی و قضایی ایران را دراین خصوص به چالش کشیده است.لذا لازم است جهت پیشگیری از ناآرامی ها و مدیریت بحران های ناشی از آن، قانونی جامع وقابل اجرا برای ساماندهی ونظام مندکردن تجمعات اعتراضی تصویب گردد.
کلیدواژه‌ها
تجمعات اعتراضی
سیاست جنایی
تظاهرات
ناآرامی
حقوق کیفری

موضوعات