دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

نفی آزادی عمل دادستان در نقض اصل برائت برای تعقیب جرایم امنیتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استاد حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
چکیده
رکن اساسی فرایند دادرسی که گسترة آن از مرحله کشف جرم آغاز تا رسیدگی، صدور حکم و اجرای آن است، لزوم وجود قرائن و امارات یا دلایل کافی مبنی بر انتساب جرم به متهمان است.
مبنای قرائت گزارة فوق الذکر، الزام به رعایت اصل بنیادین فرضیه بی گناهی یا اصل برائت است که در حقوق اسلام، اسناد بین الملل حقوق بشر و قوانین اساسی کشورها از جمله قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مطرح شده است.
با وجود این، عبارت ذیل ماده 65 ق.آ.د.ک ایران با نقض اصل برائت، به صراحت شروع به تعقیب متهمان جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی را بدون قرائن و امارات توسط دادستان اجازه داده است.
از آنجا که طبق مواد متعدد قانون دادرسی کیفری در مرحله پسا تعقیب توسط دادستان در کلیه اقدامات ناظر به سلب آزادی و ورود در حریم خصوصی متهمان نیاز به وجود دلیل کافی است، دادستان یا سایر مقامات قضایی با وجود مجوز قانونی شروع به تعقیب، فاقد هرگونه آزادی عمل در اِعمال اقدامات مذکور هستند.
نگارنده این مقاله با روش تحقیق کیفی یا توصیفی_تحلیلی مواد قانون آیین دادرسی کیفری فرضیه گزاره مزبور را مورد تأیید قرار داده است.
ضرورت حمایت از حقوق و آزادی‌های فردی مستلزم اصلاح قانون در اسرع وقت است که باید مورد عنایت قانون‌گذار قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

1-   آخوندی، محمود، شناسایی آیین دادرسی کیفری، چاپ چهاردهم، انتشارات دوراندیشان، تهران، 1394، هفت مجله، دفتر دوم، ص 72
2-   آشوری، محمد، حقوق متهم در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مجموعه مباحث همایش‌های هیئت پیگیری و نظارت بر اجرای قانون اساسی، به کوشش مهرپور، حسین، چاپ اول، انتشارات مؤسسه اطلاعات، تهران، 1380، صفحات 121-131
3-   حاجی ده آبادی، احمد، مبانی و موارد تفکیک ادله اثبات مدنی از ادله اثبات کیفری در اسلام، انتشارات سازمان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، 1398
4-   مؤذن زادگان، حسنعلی و رهدارپور، حامد، «اصل شفافیت قانون و جایگاه آن در رویه قضایی دیوان اروپایی حقوق بشر و حقوق کیفری ایران» فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، سال بیست و سوم، شماره 81، بهار 1397، صفحات 220-193
5-   میرمحمدصادقی، حسین، جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی، انتشارات میزان، تهران، 1380