دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

آیکونولوژیِ اعدام‌نگاره‌های «ویلیام هوگارت» و «اَندی وارهول»؛ جستاری تطبیقی در جامعه‌شناسی هنر و جامعه‌شناسی مجازات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
محمدمهدی صادقی
دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
10.22034/jclc.2024.718664
چکیده
آیکونولوژی به معنای تفسیر مفاهیم اجتماعی و فرهنگیِ پنهان در یک اثر هنری است. گرچه درباره‌ی پیوند میان رشته‌های هنر و جامعه‌شناسی اتفاق نظری دیده نمی‌شود، دست‌کم با پی‌جویی در برخی از تصاویر و نقاشی‌های به‌جامانده پیرامون شیوه‌های اجرای مجازات اعدام در قرن هجدهم و بیستم، می‌توان به امکان تفسیری جامعه‌شناختی از اعدام قائل شد. به این ترتیب، می‌توان شکاف بین رشته‌های هنر و جامعه‌شناسی را کاهش داد. در سه دهه‌ی اخیر چرخش فرهنگی قابل توجهی در جامعه‌شناسی مجازات دیده شده است. در حوزه‌ای که رویکردهای تأکید بر کنترل طبقاتی و قدرت انضباطی بر آن غالب است، دیگر نمی‌توان نیروی بازنمایی را نادیده گرفت. این پژوهش، با استفاده از روش آیکنولوژی، به تفسیر جامعه‌شناختی از مجازات اعدام با محوریتِ اصلیِ دو نمونه‌ی نمادین می‌پردازد.
مورد نخست، حکاکی اجرای مجازات اعدام با چوبه‌ی دار در قرن هجدهم در میدان تایبورنِ لندن توسط ویلیام هوگارت و دوم، تصویرِ «صندلی برقی» اثرِ اندی وارهول در قرن بیستم است. هر یک از آن‌ها شرایط اجتماعی و سیاسی موجود در زمان تولید اثر را تشریح می‌کنند و اختلافات مهمی را راجع به‌ معنای مجازات باز می‌نمایانند. این پژوهش، بنیادی و به شیوه‌ توصیفی- تحلیلی است و اطلاعات با استفاده از کتاب‌ها و مقالات به زبان فارسی و انگلیسی گردآوری شده‌اند.
کلیدواژه‌ها
آیکونولوژی
ویلیام هوگارت
اندی وارهول
مجازات اعدام

موضوعات