دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

جستاری در تبارشناسی مجازات از نگاه نیچه بر بنیاد نقد او از امرِ مطلقِ کانت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
چکیده
موضوع این مقاله، تحلیل دیدگاه نیچه پیرامون تبارشناسی مجازات بر مبنای نقد او از امر مطلقِ کانتی است. تبارشناسی به مثابه یک روش مطالعه فلسفی، به معنای ارزیابیِ دوباره‌ی همه ارزش‌های اخلاقی از طریق تردید در مبانی فلسفی ارزش‌ها، صحت تعاریف ارائه‌شده از آن‌ها و نقد و باز ارزش‌گذاری آن‌هاست. امر مطلق، همگان را به انجام عمل به شکل مطلق و فارغ از امیال یا غایات‌شان ملزم می‌دارد. نیچه با انتقاد از دیدگاه کانت راجع به امر مطلق، نگرش الاهیاتیِ او راجع به پیدایش خدا و وجود ارزش‌های الهی در مجازاتِ دولتی را مورد بازبینی قرار می‌دهد و معتقد است در حالی که حقِ اجرای مجازات اصولاً ریشه در تلافیِ صدماتی دارد که مجرم به بزهدیده وارد کرده است، دولت، مجازات را از حالت تلافی‌جوییِ شخصی، خارج و حق اجرای آن را به یک موجود عمومی و غیرشخصی مانند خدا یا جامعه مستند ساخته است. در نتیجه، مجازات حجم فزاینده‌ای از کارمایه‌های ذهنی را ایجاد می‌کند که تحت عنوان «مجازات جاودانه» مطرح می‌شوند. در این مقاله که از نوع بنیادی است و در جهت توسعه‌ی ادبیات نظری پیرامون تبارشناسی مجازات گام برمی‌دارد، پس از ارائه‌ی تحلیل نیچه از تبارشناسی مجازات، به ارتباط آن با برخی از دیدگاه‌های انتقادی معاصر راجع به سیاست‌های حقوقیِ دولت می‌پردازیم.
کلیدواژه‌ها

الف) فارسی
1. کانت، ایمانوئل (۱۷۸۵). بنیاد مابعدالطبیعه‌ی اخلاق. ترجمه حمید عنایت و علی قیصری (۱۳۹۴). تهران: خوارزمی.
2. کانت، ایمانوئل (۱۹۹۸). نقد عقل محض. ترجمه بهروز نظری (۱۳۸۹). کرمانشاه: باغ نی.
3. کانت، ایمانوئل (۲۰۰۳). نقد عقل عملی. ترجمه مسعود حسینی (۱۴۰۱). تهران: نشر نی.
4. عنبرسوز، محمد و کاویانی تبریز، شیدا (۱۴۰۱). ارزیابی انتقاد نیچه به امر مطلق کانت. پژوهش‌های فلسفی و کلامی ۲۴ (۴): 145-127.
5. نیچه، فریدریش (۱۹۸۸). تبارشناسی اخلاق. ترجمه داریوش آشوری (۱۴۰۲). تهران: نشر آگه.
6. نیچه، فریدریش (۱۸۹۵). دجال. ترجمه عبدالعلی دستغیب (۱۳۹۸). تهران: پرسش.
7. نیچه، فریدریش (۱۹۸۲). حکمت شادان. ترجمه جمال آل احمد، سعید کامران و حامد فولادوند (۱۴۰۱)      
8. تهران: جامی‌.
9. نیچه، فریدریش (۱۹۹۷). انسانی بسیار انسانی؛ کتابی برای جان‌های آزاده. ترجمه سعید فیروزآبادی
10.  نیچه، فریدریش (۱۸۸۹). غروب بت‌ها. ترجمه داریوش آشوری (۱۳۸۶). تهران: نشر آگه.
 
ب)غیرفارسی
 
11. Fletcher, G. P. (1987). Law and Morality: A Kantian Perspective, Columbia Law Review, 87, 533_558.
12. Wood. A. W. & Giovani. G. D. (Ed.). (2001). What Does it Mean to OrientOneself in Thinking? in Religion and Rational Theology Cambridge: Cambridge University Press.
13. Hill, K. (2003). Nietzsche’s Critiques: The Kantian Foundations of his Thought. Oxford: Oxford University Press.
14. Connolly. W. (1999). Why I am not a Secularist. Minneapolis, MN: Minnesota University Press.
15. Strong. T. (2013). Politics without Vision: Thinking Without Banisters in the Twentieth Century. Chicago: The University of Chicago Press.