دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

حق برخورداری از وکیل در پرتو رویۀ قضائیِ دیوان اروپاییِ حقوق بشر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
حق برخورداری از وکیل به عنوان مهمترین حق دفاعی متهم نقش مهمی در تضمین یک دادرسی منصفانه (رعایت توازن حقوق متهم، بزه‌دیده و جامعه) دارد. این حق در اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای (مانند میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی 1966 و کنوانسیون اروپایی حقوق بشر 1950) به رسمیت شناخته شده است در این مقاله گستره و پویایی رویۀ قضایی دیوان استراسبورگ در قلمرو شناسایی این حق به عنوان یکی از لوازم دادرسی منصفانه و همنچنین میزان تأثیری که در نظام حقوق داخلی کشورهای عضو کنوانسیون دارد، مورد مطالعه قرار می‌گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

الف) فارسی
1.   آشوری، محمد آیین دادرسی کیفری، انتشارات سمت، تهران، جلد اول، 1392.
2.   آشوری، محمد و دیگران، حقوق بشر و مفاهیم مساوات، انصاف و عدالت، انتشارات خرسندی، تهران، چاپ دوم، 1403
3.   آشوری، محمد، اصل برائت و آثار آن در امور کیفری (مطالعۀ تطبیقی)، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، دورۀ 29، 1372.
4.   پرادل، ژان و دیگران، حقوق کیفری شورای اروپا، ترجمۀ محمد آشوری، انتشارات خرسندی، تهران، چاپ دوم، 1403.
5.   پروندۀ s  علیه سوئیس 28 نوامبر 1991.
6.   پروندۀ اَنگل (Engel) و دیگران علیه هلند، 8 ژوئن 1976 و پروندۀ اوزتورک (Ozturk) علیه آلمان 21 فوریه 1984.
7.   پروندۀ دوور (Dewer) علیه بلژیک 27 فوریه 1980.
8.   پروندۀ رویز ماتئو (Ruiz Mateo) علیه اسپانیا 23 ژوئن 1993 و پروندۀ ورنر (Werner)  علیه اتریش 24 نوامبر 1997.
9.   دلماس، مارتی، می‌ری، نظام‌های بزرگ سیاست جنایی، ترجمۀ علی حسین نجفی ابرندآبادی، نشرمیزان، تهران، چاپ پنجم، 1402.
10.  ساقیان، محمد مهدی، اصل برابری سلاح‌ها در فرآیند کیفری (با تکیه بر حقوق فرانسه و ایران)، مجلۀ حقوقی دادگستری، دورۀ 70، شمارۀ 56 و 57، مهر 1385.
11.  ساقیان، محمد مهدی، تحولات حق متهم بر داشتن وکیل در مرحلۀ تحت‌نظر در حقوق فرانسه و ایران، مجلۀ مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دورۀ 1، شمارۀ 1، زمستان 1393.
12.  ساقیان، محمد مهدی، رویکرد قانون آیین دادرسی کیفری1392 به اصل ترافعی بودن در مرحلۀ پیش‌دادرسی، در: نجفی ابرندآبادی، علی حسین «زیرنظر»، دایره المعارف علوم جنایی ـ مجموعه مقالات، نشرمیزان، تهران، کتاب سوم، چاپ اول، 1397.
13.  ساقیان، محمدمهدی، دیباچه در: محمدی، کنگ سفلی، احسان، دادرسی عادلانه در قلمرو کیفری ایران با تطبیق بر رویۀ دیوان اروپایی حقوق بشر، انتشارات مجد، تهران، چاپ دوم، 1402.
14.  مهدوی، داور، قلمرو کیفری در حقوق ایران، نشرمیزان، تهران، چاپ اول، 1393.
15.  نجفی ابرندآبادی، علی حسین، آیین دادرسی کیفری: جدال قدرت و امنیت با حقوق و آزادی‌های فردی، در: آیین دادرسی کیفری، ـ مجموعه مقالات، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران، چاپ اول، تابستان 1395.
16.  نجفی ابرندآبادی، علی حسین، پیام یک استاد: دادرسی عادلانه و وکیل، مجلۀ کانون وکلای دادگستری استان اردبیل، سال دوم، شمارۀ دوم، پاییز و زمستان 1395.
17.  یاوری، اسدالله، از حقوق کیفری تا قلمرو کیفری «تسرّی تضمینات کیفری در دادرسی منصفانه به رسیدگی‌های شبه‌کیفری»، مجلۀ مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دورۀ هفتم، شمارۀ دوم، تابستان 1394.
 
ب) غیرفارسی
18. Birsan,, Corneliu,, Défense pénale et Cour pénale Européenne des droits de l,homme, R.P.D.P., 2009, p. 191 et s.
19. Bomfils, Philippe, Procédure pénale, PUF, 4 éd, 2022. 
20. CEDH, Artico 13 mai 1980, c/ Italie
21. Crim 24 mai 2006, B no 147.