دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

انتقال مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در فرآیند ادغام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 کارشناسی حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، سنندج، ایران
چکیده
ادغام شرکت‌های تجاری تجمیع واحدهای مختلف اشخاص حقوقی به منظور حضوری پررنگ تر در عرصه فعالیت اقتصادی است. ادغام هر چند در حقوق رقابت گاه نامطلوب و حتی ممنوع است در عرصه های دیگر حقوق کسب و کار در جهت حداکثری کردن تولید و توزیع و یا حتی برای مقابله با بحران‌های مالی (در نظام بانکی) مورد توجه قرار گرفته است. فراتر از آن، ادغام می تواند راهکاری برای فرار از مسئولیت کیفری شخص حقوقی ادغام شونده در قالب مسئول نمودن شخص حقوقی ادغام پذیر تعبیر گردد. این امر می‌تواند برای برخی اشخاص حقوقی در جهت اقدامات مجرمانه و بطور دقیق‌تر فرار از مسئولیت کیفری صورت گیرد.
با این اوصاف، در این باره نظریه‌ها و دیدگاه‌هایی از عدم انتقال مسئولیت کیفری از شرکت ادغام شونده به شرکت ادغام پذیر تا انتقال این مسئولیت در فرآیند ادغام مطرح شده است. این نظریات در حقوق موضوعه برخی کشورها از جمله ایران نادیده انگاشته شده و در قانون مجازات اسلامی و دیگر قوانین، مساله انتقال مسئولیت کیفری مسکوت مانده است.
به تبع اینگونه جهت گیری تقنینی، رویه‌های قضایی متفاوتی صادر شده است که در مقاله پیش‌رو که با روش توصیفی تحلیلی نگارش شده است، اصول مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی، فرآیند حقوقی ادغام و انتقال یا عدم انتقال مسئولیت کیفری این اشخاص در چهارچوب نظری و نهایتاً نحوه اتخاذ موضوع قضات مورد بررسی و کنکاش قرار می‌گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

الف –فارسی
کتاب‌ها
1.   جعفری، امین (1399). مبانی کیفری حقوق کسب و کار. سازمان سمت.
2.   صفری، محمد (1390). حقوق بازرگانی: تاسیس، تبدیل، ادغام، انحلال. چاپ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.
3.   فرج‌اللهی، رضا (1388). مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در حقوق فرانسه. چاپ اول، نشر میزان، تهران.
4.   استفانی، گاستون، لواسور، ژرژ؛ و برنار بولوک. حقوق جزای عمومی. ترجمه حسن دادبان (1383). جلد اول، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
 
مقالات
5.   اشتیاق، وحید (۱۳۸۶). مجله پژوهش‌های حقوقی، سال ششم، شماره ۱۱، بهار و تابستان.
6.   جهان‌خانی، علی، ثقفی، علی؛ عارفی، اصغر (۱۳۸۵)، مبانی تئوریک و کاربردی ادغام شرکت‌ها، تحقیقات مالی، سال ۸:۷۴-۴۷.
7.   شریفی، محسن (1393). مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در حقوق ایران و انگلستان، رساله دکتری، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.
8.   شریفی، محسن (1396)، مسئولیت کیفری شرکت‌های تجاری در وضعیت‌های خاص، (قبل از ثبت، پس از ادغام و در حال تصفیه)، پژوهش حقوق کیفری، شماره بیستم.
9.   قریشی، اسلام، حسین‌علی، ملایی (1400)، بررسی مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در قانون مجازات اسلامی، فصلنامه بین‌المللی قانون یار.
10.  مجاهد، افشین (1400)، رویکردی تطبیقی بر آثار ادغام شرکت‌های تجاری، تمدن حقوق، دوره 4، شماره 8.
11.  موسوی مجاب، سید درید،رفیع‌زاده، علی (1394).  دامنه مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در قانون مجازات اسلامی، پژوهش حقوق کیفری.
 
قوانین و مقرره ها
12.  قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
13.  قانون جرایم رایانه‌ای مصوب 1389
14.  قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (۴۴) قانون اساسی مصوب ۱۳۸۶
15.  قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1389
16.  قانون تجارت مصوب 1311
17.  لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347
18.  لایحه قانونی اداره امور بانک‌ها مصوب 1358
19.  آیین‌نامه نحوه تاسیس و ادراه موسسات اعتباری غیردولتی مصوب 1393
20.  لایحه قانون تجارت مصوب 1403
 
ب – غیر فارسی
21. Danjaume, Géraldine et Arpin Gonnet, Franck (1994). Droit pénal Général, sous la direction de Claude Garcin éd, L , Hermès,.
22. Desportes, Frédricé: Le Gunehec, Francis (2003). Droit Pénal Général, éd, Economica.
23.  
24. Kansal, Sugandh, and Arti Chandani (2014). Effective Management of Change During Merger and Acquisition, Elsevier.
25.  
26. Leturmy, Laurence, Kolb, Patrick (2008). L'essentiel Du Droit Pénal Général, éd, Gualino éditeur\.