دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

تحلیل و نقد رأی وحدت رویه ۸۵۴ هیئت عمومی دیوان‌عالی کشور (عدم قابلیت اعاده دادرسی ماده ۴۷۴ پس از اعاده دادرسی ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 قاضی پیشین دیوان عالی کشور و پژوهشگر پسا دکتری حقوق خصوصی، پاریس، فرانسه
2 دانش آموخته دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، قم، ایران
چکیده
این مقاله به تحلیل و نقد رأی وحدت رویه شماره 854 مورخ 8/8/1403 هیئت عمومی دیوان‌عالی کشور می‌پردازد موضوع رأی، اعاده دادرسی در آرای کیفری و ارتباط آن با مواد 474 و 477 قانون آیین دادرسی کیفری است. به موجب رأی مذکور، درخواست اعاده دادرسی از طریق ماده 474 نسبت به آرای صادره بر اساس ماده 477 غیرقابل پذیرش اعلام گردید. در این مقاله، با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و آرای قضایی مرتبط، نقدهایی از منظرهای مختلف بر رأی یادشده، وارد شده است.
مقاله ابتدا به توضیح مفاد رأی و بررسی شکلی و ماهیتی آن می‌پردازد. سپس، از جنبه‌های مختلف از جمله نقض قاعده تفسیر به نفع متهم، بی‌ارتباطی دلیل و مدعا، نقض اصول عدالت قضایی، و عدم تطابق با فلسفه تقنینی مواد 474 و 477، پرداخته است. تحلیل‌ها نشان می‌دهند که رأی مذکور بر اساس استدلال‌های ضعیف و بدون ارتباط منطقی میان دلیل و مدعا، موجب تضعیف حقوق متهمان و محدود کردن امکان استفاده از ابزارهای قانونی می‌شود. بر این أساس، بازنگری در رأی وحدت رویه و توجه به اصول دادرسی عادلانه، حمایت از حقوق متهمان و لزوم رعایت قاعده تفسیر به نفع متهم همرا ه با پیشنهادهایی برای اصلاح رأی و تقویت اصول عدالت و حقوق متهمان مورد تأکید است تا در نتیجه اطمینان حاصل شود که نظام قضایی به‌طور منصفانه و عادلانه عمل می‌کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات