جبران خسارت ناشی از جرم به عنوان یکی از اهداف اساسی نظام عدالت کیفری نقشی مهم و سازنده در احیای حقوق بزه دیده و ترمیم زیانهای وارد دارد. این پژوهش با رویکردی تطبیقی در دو نظام حقوقی ایران و انگلستان به بررسی شرایط، مبانی و سازوکارهای موثر در تحقق جبران خسارت ناشی از جرم میپردازد نتایج نشان میدهد که جبران خسارت نیازمند سه شرط اصلی است: وقوع خسارت واقعی و قابل اثبات، وجود رابطه علیت مستقیم میان جرم واقع شده و خسارت ناشی از آن و تاثیر مستقیم خسارت بر بزه دیده. قانونگذار در ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 چنین مقرر کرده است: شاکی میتواند جبران تمام ضرر و زیانهای مادی، معنوی و منافع مُمکِنالحُصول ناشی از جرم را مطالبه کند این ماده نشانگر توجه قانونگذار به احقاق حقوق زیاندیدگان و تأمین عدالت است. در همین راستا، برای حمایت مؤثر از حقوق بزهدیدگان و ترمیم آسیبهای وارد به آنها، ماده 82 همین قانون به معرفی و تبیین نهاد عدالت ترمیمی پرداخته است که هدف آن نهتنها مجازات مرتکب جرم، بلکه بازسازی روابط آسیبدیده و کاهش آثار منفی جرم بر جامعه و بزهدیده است از طرفی نظام حقوقی انگلستان با تکیه بر عرف، رویه قضایی و قوانین موضوعه، رویکرد عملی مبتنی بر اصول عدالت ترمیمی را برای جبران خسارت ارائه میدهد با این وجود در قوانین حقوقی ایران و انگلستان توجه به شرایط فردی بزه دیده، مجرم، اعاده وضع به حالت سابق و نیز ملاحظات اجتماعی در تعیین نحوه جبران خسارت ناشی از جرم از اهمیت بسزایی برخوردار است. این پژوهش با رویکردی توصیفی – تحلیلی ضمن بررسی مبانی جبران خسارتهای ناشی از جرم در حقوق دو کشور چالشهای موجود در تحقق این هدف را شناسایی کرده است در نهایت پیشنهادهایی برای بهبود سازوکارهای جبران خسارت و رفع موانع موجود ارائه میدهد.
وکیلی,مصطفی و شیخ الاسلامی,عباس . (1404). مبانی جبران ضرر و زیان ناشی از جرم در نظام دادرسی ایران و انگلستان ( چالش ها و راهکار ها). دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی, 2(3), 363-413. doi: 10.22034/jclc.2024.2048101.1131
MLA
وکیلی,مصطفی , و شیخ الاسلامی,عباس . "مبانی جبران ضرر و زیان ناشی از جرم در نظام دادرسی ایران و انگلستان ( چالش ها و راهکار ها)", دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی, 2, 3, 1404, 363-413. doi: 10.22034/jclc.2024.2048101.1131
HARVARD
وکیلی مصطفی, شیخ الاسلامی عباس. (1404). 'مبانی جبران ضرر و زیان ناشی از جرم در نظام دادرسی ایران و انگلستان ( چالش ها و راهکار ها)', دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی, 2(3), pp. 363-413. doi: 10.22034/jclc.2024.2048101.1131
CHICAGO
مصطفی وکیلی و عباس شیخ الاسلامی, "مبانی جبران ضرر و زیان ناشی از جرم در نظام دادرسی ایران و انگلستان ( چالش ها و راهکار ها)," دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی, 2 3 (1404): 363-413, doi: 10.22034/jclc.2024.2048101.1131
VANCOUVER
وکیلی مصطفی, شیخ الاسلامی عباس. مبانی جبران ضرر و زیان ناشی از جرم در نظام دادرسی ایران و انگلستان ( چالش ها و راهکار ها). حقوق کیفری و جرم شناسی, 1404; 2(3): 363-413. doi: 10.22034/jclc.2024.2048101.1131