دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

تاثیر آموزه‌های اسلامی و لیبرال در حقوق کیفری و پذیرش افکار عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌ آموخته کارشناسی ارشد،گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی،دانشکده حقوق و علوم سیاسی ،دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی،تهران، ایران
چکیده
زمینه و هدف:
نظام‌های سیاسی مختلف باتوجه ‌به مبانی فکری بنیادین خود که بر اساس آن موجودیت یافته‎اند اقدام به قاعده‌گذاری در عرصه‌های مختلف از جمله حوزه حقوق کیفری می‌کنند. در عصر کنونی با گسترش آگاهی‌های عمومی و توسعه ابزارهای ارتباطی بحث تأثیرگذاری افکار عمومی در بخش‌های مختلف سیاست‌گذاری بیش از گذشته اهمیت یافته است. هر نظام سیاسی باتوجه ‌به مبانی وجودی خود درجه‌ای از اعتبار را برای افکار عمومی قائل است.در این پژوهش در صدد بررسی حدود تاثیرپذیری نظام‌های اسلامی و لیبرالیستی از افکار عمومی در عرصه سیاست‌کیفری هستیم.
روش:
این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است.
یافته‌ها و نتایج:
در نظام‌های مبتنی بر آموزه‌های اسلامی که حاکمان به نمایندگی از خداوند اعمال حاکمیت می‌کنند و خود را مسئول اجرای قوانین الهی ‌می‌دانند، افکار عمومی چه در عرصه سیاست‌گذاری و چه در عرصه جرم‌انگاری و مجازات تا جایی یارای تاثیرگذاری بر سیاست‌ها را دارند که با احکام اسلامی مغایرت نداشته باشند.در نظام‌های لیبرالیستی نیز که منشا مشروعیت حاکمان افراد جامعه هستند و دولت موظف به تامین آزادی‌های افراد است، افکار عمومی به عنوان افکار افراد جامعه تا جایی که مخل سایر آزادی‌های بنیادین نباشند، به عنوان عنصر مشروعیت‌ده به سیاست‌های کیفری می‌توانند در کیفیت این سیاست‌ها تاثیرگذار باشند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

آربلاستر، آنتونی. (1392). لیبرالیسم غرب،ظهور و سقوط،ترجمه عباس مخبر، تهران،نشر مرکز. 
امینی‌پژوه، حسین؛ کعبی، عباس. (1393). «مبانی کلامی قانونگذاری و آثار فقهی و حقوقی آن درحکومت
باربیه، موریس. (1398). مدرنیته سیاسی، ترجمه عبدالوهاب احمدی، نشر آگاه، چاپ سوم.
باقی‌زاد، رضا. (1391). «استمرار در عصر غیبت با تئوری ولایت(محدوده و اختیارات)»، فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش‌های اعتقادی-کلامی، دوره2(8): 41-25
برلین، آیزا. (1398). چهارمقاله درباره آزادی، ترجمه محمدعلی موحد، تهران، انتشارات خوارزمی.
بشیریه.حسین. (1378). تاریخ اندیشه‌های سیاسی در قرن بیستم(2) لیبرالیسم و محافظه کاری. تهران، نشر نی.چاپ پانزدهم.
جوادی آملی، عبدالله. (1398). منزلت عقل در هندسه معرفت دینی، قم، نشر اسرا.
حسینی، سید محمد. (1394). سیاست جنایی در اسلام و در نظام جمهوری اسلامی ایران، تهران، انتشارات سمت.
دبیرنیا،علیرضا؛نقوی،فاطمه سادات. (1396). «مبانی قانونگذاری در مکتب لیبرالیسم و مذهب امامیه». فصلنامه پژوهش تطبیقی اسلام و غرب،4(1): 84-57
روستایی،مهرانگیز. (1394). «مقایسه تطبیقی«اصل ضرر» و قاعده «لاضرر»در توجبه مداخلات کیفری»، پژوهش‌های حقوق تطبیقی، 19(2): 71-54
ساندل، میشل. (1374). لیبرالیسم ومنتقدان آن، ترجمۀ احمد تدین، تهران، شرکت انتسارات علمی-فرهنگی.
سلطانفر، غلامرضا؛ آزمایش، علی؛ شامبیاتی، هوشنگ. (1396). «تاثیر ایدئولوژی‌ها بر قبض و بسط حقوق کیفری». تحقیقات حقوقی تطبیقی ایران و بین‌الملل، دوره10 (37): 93-146.
سید فاطمی، سید محمد قاری. (1395). «رویکردی عدلیه‌ای به نظریه مقاصد و پیامد‌های حقوق بشری». تحقیقات حقوقی. 19(75): 11-38.
صافی گلپایگانی، لطف الله. (1392). نظام امامت و رهبری، قم، مسجد جمکران.
لاک، جان. (1394). رساله‌ای درباره حکومت، ترجمه حمید عضدانلو، تهران، نشر نی.
جوادی آملی، عبدالله[1] . (1398). ولایت فقیه: ولایت فقاهت و عدالت، قم، نشر اسرا.
مبانی کلامی قانونگذاری و آثار فقهی آن در اسلامی(مبتنی بر آرای برخی از علمای معاصر)». حکومت اسلامی. 19 (4): 30-5.
رزم‌جو، علی. (1393[2] ). مبانی جرم‌انگاری در فقه اسلامی و حقوق موضوعه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.
محمودی جانکی، فیروز؛ منطقی، فائزه. (1398). «حقوق کیفری در پرتو نظریه سیاسی دولت مشروطه»، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دوره49(1): 180-163.
نجفی‌توانا، علی؛ مصطفی‌زاده، فهیم. (1392). «جرم‌انگاری در نظام کیفری جمهوری اسلامی ایران، مطالعات فقه و حقوق اسلامی»، 5، (8): . 149-170.
نظری،علی اشرف. (1391).بازشناسی مفاهیم آزادی مثبت و منفی: رویکرد انتقادی. سیاست،مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی 42(1):369-351.
همتی،عصمت. (1386).«خاتمیت و عقل در آثار شهید مطهری».معرفت.16(10): 43