دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

پیشگیری کُنشی از جرم تخریب آثار تاریخی و فرهنگی با رویکرد علت‌شناسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌ آموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 دانشیار حقوق جزا و جرم شناسی، ، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
چکیده
اهمیت آثار تاریخی و فرهنگی در جوامع امروزی بر کسی پوشیده نیست چرا که به عنوان میراث مشترک بشریت شناخته میشوند و دارای ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مهمی هستند که البته گاه مورد هجوم قرار گرفته و تخریب شده است. در راستای حفاظت از این آثار دستگاه‌ تقنینی کشورها‌ی مختلف قوانین سختگیرانه‌ و مجازاتهای سنگینی را وضع کرده‌اند اما بعد جدیدی از مباحث مرتبط با این آثار با ارزش بحث جرم‌شناسی راجع به جرم تخریب آثار تاریخی و فرهنگی است که تاکنون مغفول مانده است. جرم‌شناسی در تلاش است تا به هدف غایی خود یعنی پیشگیری از جرم دست یابد و با توجه به اهمیت آثار تاریخی و فرهنگی تحقق این هدف ضرورت بیشتری میابد. بدین منظور نگارنده با پژوهشی که جنبه نظری داشته و با روش توصیفی تحلیلی سعی در شناخت این عوامل همچون عوامل روانی، محیطی، سیاسی، مذهبی، تقنینی، جنگ و پیشگیری در ابعاد مختلف آن همچون پیشگیری اجتماعی، محیطی و وضعی نموده است. این اقدامات پیش‌جنایی در مورد این جرم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است چرا که تخریب این آثار در برخی مواقع جبران‌ناپذیر و غیرقابل‌ بازگشت به وضع سابق بوده و آثار ناگواری بر ارکان مختلف اجتماعی و اقتصادی و سیاسی خواهد گذاشت. بررسی‌ها حاکی از آن است که پیشگیری‌کنشی بسیار موثر و در اولویت بوده و در این‌ بین پیشگیری‌های مربوط به زمان جنگ و رشد مدار و اجتماعی همچون خصوصی‌سازی پیشگیری از اهمیت بیشتری برخوردار هستند. تأخیر در این اقدامات صدمات جبران‌ناپذیری را به میراث تاریخی و فرهنگی وارد خواهد کرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

الف- منابع فارسی
ابراهیمی، شهرام (1402)، جرم‌شناسی پیشگیری(جلد اول)، چاپ هفتم، تهران: نشر میزان.
ادوخانی، وحید (1395)، نقش آموزش همگانی در پیشگیری از جرم، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری دادگستری.
جعفری لنگرودی، محمد جعفر(1388)، ترمینولوژی حقوق، چاپ بیست و دوم، تهران: نشر گنج.
جندلی، منون (1401)، درآمدی به پیشگیری از بزهکاری، ترجمه: شهرام ابراهیمی، چاپ سوم، تهران: نشر میزان.
دارابی، شهرداد (1397)، پیشگیری از جرم در مدل مردم سالار سیاست جنایی، چاپ دوم، تهران: نشر میزان.
ذکایی؛ محمد سعید، «جرم‌شناسی فرهنگی و مسئله جوانان» (1391)، مجله جامعه‌شناسی ایران، دوره 13، شماره 1و 2.
رایجیان اصلی، مهرداد ، «رهیافتی نو به بنیانهای نظری پیشگیری از جرم» (1383)، مجله حقوقی دادگستری، شماره‌های 48 و 49.
رایجیان اصلی، مهرداد (1402)، کلیات جرم‌شناسی: محتوا و تحول؛ از دیروز تا امروز، چاپ دوم، تهران: نشر نگاه معاصر.
رحمت اللهی، امیر، توسل پور، علی (1399)، پیشگیری اجتماعی در حفاظت از آثار تاریخی و فرهنگی با تاکید بر نقش ناجا، ، چاپ یکم، تهران: نشردانشگاه علوم انتظامی امین.
رمضانی جولادی، فاطمه (1398)، بررسی تاثیر وندالیسم بر فضای سبز شهری، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، دنشکده علوم انسانی.
سجادی، ژیلا، ضزغامی، سعید، «سنجش و ارزیابی مولفه‌های تاثیر گذار بر وندالیسم» (1396)، فصلنامه انتظام اجتماعی، سال نهم، شماره 2.
سلطانی ابراهیمیان، محمد (1395)، حمایت از آثار فرهنگی در اثنای مخاصمات مسلحانه داخلی سوریه و عراق، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد صفا دشت، دانشکده علوم انسانی.
سماواتی پیروز، امیر، داستان، زهرا ، «مبتلایان به اختلال شخصیت ضد اجتماعی، مجرم یا بیمار؟»(1392)، فصلنلمه حقوق پزشکی، سال 7، شماره 20.
شورج، فردین، مورخ، هادی، «همه ابعاد خصوصی سازی» (1399)، فصلنامه علمی- تخصصی شاخص کارآفرینی، شماره 17.
صادقی، حسین و همکاران ، «تحلیل عوامل اقتصادی اثر گذار بر جرم در ایران»(1388)، فصلنامه تحقیقات اقتصادی، شماره 68.
صبحدل، محمد، «جایگاه حقوقی قوه قضاییه در پیشگیری اجتماعی» (1396)،، فصلنامه قانون یار، دوره 4.
فرهادی آلاشتی، زهرا، جوان جعفری، عبدالرضا ، «نقض آزادی جریان اطلاعات در فرآیند پیشگیری موقعیت مدار از جرایم سایبری»(1396)، پژوهش حقوق کیفری، سال 5، شماره 17.
محمد نسل، غلامرضا (1403)، کلیات پیشگیری از جرم، چاپ پنجم، تهران: نشر میزان.
معصومی، وحیدرضا و همکاران، «تبیین جرایم غیر سودمدار، در سنجه ی روانشناسی تکاملی و نظریه انتخاب عقلانی»(1400)، فصلنامه مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دوره 51 ، شماره 1 .
میر فردی، امیر، احمدی، سیروس، نیکخواه، زهرا ، «بررسی عوامل گرایش به وندالیسم خرابکاری در بین دانش آموزان دبیرستانی شهر یاسوج»(1391)، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، سال 23، شماره پیاپی 47.
میر نیام، آصفه و همکاران، «حفاظت و میراث فرهنگی از منظر فرهنگ، رویکردی نقادانه» (1396)، مجله تاریخ و فرهنگ، سال چهل و نهم، شمار پیاپی ۹۸.
میرحسینی، زهرا، «پدیدارشناسی زمینه‌های ارتکاب جرم در زنان» (1395)، پژوهشنامه مددکاری اجتماعی،شماره 8.
میرکمالی، سید علیرضا، حمیدی پور، محسن، «پیشگیری رشد مدار از جرم در پرتو تئوریهای نوین زیستی» (1398)، دوفصلنامه علمی فقه و حقوق خانواده، سال 24، شماره ۷۰.
نایبی، محسن، رایجیان اصلی، مهرداد، موذن زادگان، حسنعلی، غلامی دون، حسین، «پیشگیری موقعیت مدار در پرتو جرم‌شناسی مدیریتی، فصلنامه فقه و تاریخ تمدن» (1398)، دوره 5، شماره 1.
نجفی ابرند آبادی، علی حسین، هاشم بیکی، حمید (1397)، دانشنامه جرم‌شناسی، چاپ پنجم، نشرگنج دانش.
نصیر‌زاده، بهناز ، عبد الهی، محسن، سایبانی، علیرضا، «بررسی حمایت کیفری از اموال فرهنگی در حقوق‌ایران» (1388)، دوفصلنامه‌تخصصی دانش‌مرمت و میراث‌فرهنگی، سال‌پنجم، شماره3.
 
 
ب- منابع خارجی
Abdullah, Aldrin. Abd Razak, Nordin. Mohd Salleh, Mohd Najib, Rasidah Md Sakip, Siti (2012). Validating Crime Prevention through Environmental Design Using Structural Equation Model,
Procedia - Social and Behavioral Sciences,
Volume 36.
Brammertz, Serge. C.Hughes, Kevin. Kipp, Alison. B, Tomljanovich, William (2016), Attacks against Cultural Heritage as a Weapon of War, Journal of International Criminal Justice, Volume 14, Issue 5.
Freell, jeff. sanders, C.R (1995). eds, cultural criminology, Boston: Northeaster Univercity Press , availble at https://doi.org/10.1525/si.1997.20.3.307
Frulli, Mecaela (2011). The Criminalization of Offences against Cultural Heritage in Times of Armed Conflict: The Quest for Consistency, European Journal of International Law, Volume 22, Issue 1.
Hatala Matthes, Erich (2018). “Saving Lives or Saving Stones?” The Ethics of Cultural Heritage Protection in War, Public Affairs Quarterly, Vol. 32, No. 1. availble at https://doi.org/10.2307/26897023.
Hopcroft, Rosemary L. (Ed.) (2018), The Oxford Handbook of Evolution, Biology, and Society, New York: Oxford University Press, availble at:
Hussein Moustafa, Laila (2016). Cultural Heritage and Preservation: Lessons from World War II and the Contemporary Conflict in the Middle East, The American Archivist, Volume 79, Issue 2, 320-328.
Lambourne, N. (2001). War Damage in Western Europe: The Destruction of Historic Monuments During the Second World War (Societies at War). Edinburgh: Edinburgh University Press.
Mirsa, Anup. (2007), Prosecuting The Crime Of Destruction Of Cultur osecuting The Crime Of Destruction Of Cultural Property. Specifically Addressing Whether The 1954 Hague Convention For The Protection Of Cultur otection Of Cultural Property In The E ty In The Event Of An Armed ent Of An Armed Conflict Allows For The ECCC To Prosecute The Crime Of Destruction Of Cultural Property And Determining What Are The Elements Of Such A Crime, Available online at:
https://scholarlycommons.law.case.edu/war_crimes_memos.
- Ryška, Ivan (2021). Military Necessity and Cultural Heritage Protection in Laws of War: Historical Overview, International and Comparative Law Review, Vol. 21, No. 2.
Sodiq Sanni, john (2021). The Destruction of Historical Monuments and the Danger of Sanitising History, Philosophia, Vol 49, Issue 3.
Tilley, Nick (2018). Privatizing Crime Control, Article in The Annals of the American Academy of Political and Social Science, sage jornals, Volume 679, Issue 1.
Ursu, Viorica. Stamati, Mihaela (2022). Protection of Historical and Cultural Monuments: An Analysis of The Legislative Framework, Technium Social Sciences Journal, Vol. 37, availble at DOI:10.47577/tssj.v37i1.7591.
Vinas, Salvador Munoz (2005), Contemprory Theory of Conservation, Elsvier Publisher. 1st Edition, London, Imprint: Routledge.
Vrdoljak, Ana Filipa (2016). The Criminalisation of the Intentional Destruction of Cultural Heritage (October 19, 2015). Forging a Socio-Legal Approach to Environmental Harm: Global Perspectives. Ed. M. Orlando and T. Bergin. London: Routledge, Available at SSRN: https://ssrn.com/Abstract=2676470