دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

چارچوب حقوقی و تلاش‌های بین‌المللی در مبارزه با جرائم ارزهای دیجیتال: رویکرد اسناد بین المللی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان، لاهیجان، ایران
2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان، لاهیجان، ایران
چکیده
با گسترش ارزهای دیجیتال و رمزنگاری‌شده، فرصت‌های جدیدی برای ارتکاب جرائم مالی از جمله پولشویی، تأمین مالی تروریسم، و سایر فعالیت‌های غیرقانونی پدید آمده است. ویژگی‌های منحصر به فرد این ارزها مانند ناشناس بودن، غیرمتمرکز بودن و فراملیتی بودن، چالش‌های جدی را برای سیستم‌های حقوقی و نظارتی سنتی به همراه داشته‌اند. این مقاله به بررسی جامع چارچوب‌های حقوقی و تلاش‌های بین‌المللی برای مقابله با این جرائم می‌پردازد و بر نقش کلیدی اسناد بین‌المللی همچون کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه جرائم سازمان‌یافته فراملی (کنوانسیون مریدا)، استانداردهای گروه ویژه اقدام مالی (FATF)، و توصیه‌های گروه بیست (G20) در تنظیم‌گری و کاهش ریسک‌های مرتبط با ارزهای دیجیتال تأکید دارد.
پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به ارزیابی دقیق این چارچوب‌ها پرداخته و نشان می‌دهد که کنوانسیون مریدا با ایجاد مبانی‌حقوقی برای‌مبارزه‌با جرائم‌سازمان‌یافته و جرم‌انگاری پولشویی، گروه FATF با تدوین استانداردها و دستورالعمل‌های مشخص در زمینه پیشگیری از پولشویی و تأمین مالی تروریسم، و گروه G20 با ترویج توصیه‌های نظارتی و مدیریت ریسک‌های مرتبط با ارزهای دیجیتال، به ایجاد هماهنگی و همکاری بین‌المللی در مبارزه با این جرائم کمک کرده‌اند. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که برای مقابله مؤثر با جرائم نوظهور مرتبط با ارزهای دیجیتال، علاوه بر بهره‌گیری از چارچوب‌های موجود، نیازمند همکاری‌های فراملیتی و به‌روزرسانی مستمر قوانین و مقررات هستیم. این مقاله بر ضرورت توسعه چارچوب‌های نظارتی و قانونی در سطح جهانی، تقویت همکاری‌های بین‌المللی، و همچنین ارتقای توانایی‌های نظارتی از طریق به‌کارگیری فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی و تحلیل داده‌ها برای مقابله با جرائم ارزهای دیجیتال تأکید می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

بایزیدی، رحیم، (1400)، گروه ویژه اقدام مالی در اقتصاد جهانی و سیاست بین‌الملل-تحلیل الگوی رفتاری گروه ویژه در قبال ایران، فصلنامه ی سازمان‌های بین‌المللی، سال4، شماره3، 363-396.
بهره مند، حمید، عامری ثانی، امیرکیا، (1398)، چالش‌ها و راه کارهای جرم‌یابی پولشویی از طریق ارزهای رمزنگاری شده، فصلنامه کاراگاه، دوره12، شماره46، 55-73.
رهبر، فرهاد، (1382) پولشویی و آثار و پیامد‌های آن، مجله تحقیقات اقتصادی، دوره 38، شماره 3، 33-55
ریاضی مند، مهران، (1397)، بررسی ابعاد حقوقی ارزهای دیجیتال، انتشارات برتر اندیشان، تهران.
فولادی، مسعود، (1397)، بررسی گروه ویژه اقدام مالیFATF-پیامدهای عضویت ایران، مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، دوره 1، شماره 3، 87-92
قوامی پور سرشکه، محدثه، محمودی، امیررضا(1402)، تاثیر اسناد بین الملی بر کنترل جرائم کسب و کار ایران با رویکردی بر ارزهای دیجیتال، انتشارات جهان سیاست، تهران
کدخدایی، عباسعلی، نوروز پور، حسام، (1399)، چالش ارزهای مجازی در مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم با تاکید بر اقدامات و توصیه‌های کارگروه ویژه اقدام مالیFATF، مجله حقوق بین‌المللی، شماره 62، 28-7
موسوی، سیدعلی محمد، داوری، حسین، (1390)، نقش و جایگاه گروه 20 در اقتصاد جهانی، فصلنامه سیاست خارجی، دوره25، شماره2، 517-538.
ب- منابع خارجی
Chainalysis (2022). The 2022 Crypto Crime Report.
Chohan, U. W. (2021). Cryptocurrency: A Theoretical Perspective. SSRN Electronic Journal.
Crimm, N. J., & Majoor, B. (2019). Financing of terrorism and emerging challenges. International & Comparative Law Quarterly, 68(2), 360-371
Europol (2021). Cryptocurrencies: Tracing the path in a crypto world.
FATF (2019). Guidance for a Risk-Based Approach to Virtual Assets and Virtual Asset Service Providers.
FATF (2022). Virtual Assets and Virtual Asset Service Providers Available at:https://www.fatf-gafi.org/media/fatf/documents/recommendations/
FATF (2022). Money Laundering and Terrorist Financing Threat from Digital Currencies [1] and Crypto Assets.
Frankenfield,J(2021,).Cryptocurrency,Investopedia.https://www.investopedia.com/terms/c/cryptocurrency.asp
FrankenfieldJ. (2022,).Decentralized.\Investopedia.https://www.investopedia.com/terms/d/decentralized.asp
G20 (2022). Synthesis of the G20 Policy Principles on Crypto-Assets
G20 (2020). G20 Finance Ministers and Central Bank[2]  Governors Meeting Communiqué
G20 (2022). G20 Policy Principles on Crypto-Assets
Shalhoub, Z., & Al-Qudsi, S. (2021). The role of anti-money laundering regulations in combating terrorist financing. International Journal of Financial Crime, 1(1), 45-67.
Tasca, P. (2022). Digital Transformation and the Rise of Cryptocurrencies. In G. de Arcangelis & G. Ferri (Eds.), Technological and Economic Impact of Digital Transformation (pp. 101–128). Springer International
Tiwari et al[3] . (2020). Cyber Crimes and cryptocurrency. Journal of Cyber Security Technology, 4(2), 69-77.
United Nations (1999). International Convention for the Suppression of the Financing of Terrorism.
UNODC (2004). United Nations Convention against Transnational Organized Crime and the Protocols Thereto
UNODC (2022). The role of cryptocurrencies in human trafficking and migrant smuggling.
UNODC (2023). United Nations Convention against Transnational Organized Crime.
U.S. Department of State (2019). Terrorist Financing Report.
Vigna, P. (2022). A Guide to Crypto's Industrial Revolution. The Wall Street Journal.