دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی

یادداشت سردبیر: حکومت قانون یا حکومت با قانون کدام مبنای مبارزه با فساد باشند؟

سخن سردبیر

نویسنده
محمدجعفر حبیب زاده
استاد دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
10.22034/jclc.2026.735001
چکیده
ایده حکومت قانون ریشه در تفکر اندیشمندان باستان دارد و در اکثر سنت‌های حقوقی اصلی طنین‌انداز است. حدود ۳۵٠ سال قبل از میلاد مسیح، افلاطون و ارسطو هردو درباره مفهوم حکومت قانون سخن گفته­اند و از آن زمان به بعد فلاسفة حقوق در بارة معنای آن بحث کرده­اند. بنابراین حکومت قانون از آرزوهای دیرینة بشر است و در جهان مدرن از مهم­ترین دستاوردهای انقلاب کبیر فرانسه برای برقراری جامعة آزاد و شایستة شان انسانی در نظام­های سیاسی محسوب می­شود. به دلیل عدم ارائة تعریف روشن از حکومت قانون دولت­های اقتدارگرا با خالی کردن آن از محتوا، تلاش کرده­اند این مفهوم را در جهت اهداف خود تفسیر و مورد استفاده قرار دهند. البته تعریف حکومت قانون، آرمان­گرایانه است و در عمل نیز هیچ دولت توسعه یافته یا در حال توسعه، پسامنازعه  یا با ثبات، معیارهای حکومت قانون را به­صورت کامل برآورده نمی­کند؛ بنابراین نباید انتظار داشت کشورهای جهان سوم، با توجه به  واقعیت موجود و این­که اولویت­های اقتصادی و اجتماعی دیگری دارند، بتوانند حکومت قانون را در مدت کمی به اجرا در آورند. تغییر نیاز به زمان، فکر و اندیشه و برنامه دارد.