شاکی نهتنها مدعی وقوع جرم است، بلکه بزهدیدهای بالقوه نیز به شمار میآید؛ فردی که نه فقط باید بستر مناسبی برای اثبات ادعایش ـ با ایجاد تعادل و توازن در حقوق طرفین دعوی ـ فراهم شود، بلکه مطابق با معیارهای الگوی بزهدیدهمحور، باید از حمایت مادی و معنوی نیز برخوردار گردد. چهبسا جرمی که علیه او واقع شده است، حاصلِ ناکارآمدی نظام حقوق کیفری در پیشگیری از جرم باشد؛ چرا که دولت نیز وظیفهٔ حمایت از شهروندان را بر عهده دارد. قانون آیین دادرسی کیفری از برخی معیارهای الگوی بزهدیدهمحور بهره گرفته است؛ اما این بهرهمندی، در مقایسه با تجربههای موفق سایر کشورها، جامع و کامل نیست و با چالشهای جدی روبهروست؛ از جمله: ناکافی بودن مقررات و تشریفات حقوقی در جبران خسارت بزهدیده، تحمیل هزینههای دادرسی مشابه با خواهانِ دعاوی مدنی، عدم پرداخت ضرر و زیان ناشی از جرم از محل وثیقهٔ ضبطشده به نفع دولت در مواردی که وثیقه از سوی شخص ثالث سپرده شده است، فقدان ظرفیت قانونی برای حمایت روانی از بزهدیدگانی که بلافاصله پس از وقوع جرم به ضابطان دادگستری مراجعه میکنند، و نبودِ سازوکار مشخص برای جبران خسارت معنوی بزهدیده؛ اموری که در نهایت، بزهدیده را به «واقعیت فراموششدهٔ» قانون آیین دادرسی کیفری تبدیل کرده است. مقررات آیین دادرسی کیفری نمیتواند با نگاهی صرفاً خشک و حقوقی، نسبت به انتظارات جامعه بیتفاوت باشد و با ترجیح حقوق دولت بر حقوق بزهدیدگانی که فرایند دادرسی کیفری برای آنان آغاز شده است، موجبات نارضایتی از نظام عدالت کیفری را فراهم آورد. چنین وضعی در درازمدت، به گسترش انتقام خصوصی بهجای مراجعه به نظام دادگستری عمومی خواهد انجامید. مقالهٔ حاضر، بهشیوهای استدلالی، برخی از مهمترین چالشهای حمایت از بزهدیده در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ را بررسی کرده و راهکارهایی برای برونرفت از آنها ارائه میدهد.
شاهد,بهارک . (1404). چالشهای اساسی حمایت از بزهدیده در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 از منظر الگوی دادرسی بزهدیده محور. دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی, 2(4), 285-308. doi: 10.22034/jclc.2025.2050500.1148
MLA
شاهد,بهارک . "چالشهای اساسی حمایت از بزهدیده در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 از منظر الگوی دادرسی بزهدیده محور", دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی, 2, 4, 1404, 285-308. doi: 10.22034/jclc.2025.2050500.1148
HARVARD
شاهد بهارک. (1404). 'چالشهای اساسی حمایت از بزهدیده در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 از منظر الگوی دادرسی بزهدیده محور', دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی, 2(4), pp. 285-308. doi: 10.22034/jclc.2025.2050500.1148
CHICAGO
بهارک شاهد, "چالشهای اساسی حمایت از بزهدیده در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 از منظر الگوی دادرسی بزهدیده محور," دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرم شناسی, 2 4 (1404): 285-308, doi: 10.22034/jclc.2025.2050500.1148
VANCOUVER
شاهد بهارک. چالشهای اساسی حمایت از بزهدیده در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 از منظر الگوی دادرسی بزهدیده محور. حقوق کیفری و جرم شناسی, 1404; 2(4): 285-308. doi: 10.22034/jclc.2025.2050500.1148
